Οι εργασιακές σχέσεις στη χώρα μας στη δίνη του νεοφιλελεύθερου τυφώνα.

Εργασιακή σχέση ή σχέση εργασίας είναι η σχέση που γεννιέται ανάμεσα  στον εργαζόμενο και στον εργοδότη του. Είναι κατά βάση παραγωγική και κοινωνική σχέση ανάμεσα στα άτομα στη διαδικασία της παραγωγής προϊόντων ή παροχής υπηρεσιών, από τη στιγμή όμως που γίνεται και αντικείμενο νομικής ρύθμισης και διακανονισμού, μετατρέπεται και σε νομική σχέση.
Οι εργασιακές σχέσεις στις σημερινές συνθήκες της παγκοσμιοποίησης παραμένουν σχέσεις εκμετάλλευσης των δυνάμεων της εργασίας από τις δυνάμεις του κεφαλαίου. Ταυτόχρονα όμως έχουν ενσωματώσει πλέον και σοβαρές διαχρονικές κατακτήσεις του συνδικαλιστικού κινήματος (σ.κ.) των εργαζομένων καθόσον αφορά τις μορφές της νομικής τους ρύθμισης.
Για τις αλλαγές των εργασιακών σχέσεων στην κατέυθυνση της απορύθμισης και της ελαστικοπόιησης στη χώρα μας και διεθνώς έχουν γραφεί αρκετά τα τελευταία χρόνια.
Υπάρχουν όμως ακόμα ακάλυπτες και «παρθένες» περιοχές επιστημονικής έρευνας σχετικά με τις επιπτώσεις των αλλαγών των εργασιακών σχέσεων στην οικονομική - ιδεολογική - πολιτική - ηθική και ψυχολογική κατάσταση των εργαζομένων στη χώρα μας, στον τρόπο ζωής τους, στην κοινωνική τους διαστρωμάτωση, στη λειτουργία, στη δράση, στην μαζικότητα, στην αποτελεσματικότητα, στη δομή, στην τακτική και στην στρατηγική του συνδικαλιστικού κινήματός τους.
Είναι αναγκαίο λοιπόν να ερευνηθεί αυτό το πεδίο ειδικά στη σημερινή εποχή, που το ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο και οι όποιες κατακτήσεις των εργαζομένων έχουν ενσωματωθεί στις νομικές ρυθμίσεις των εργασιακών σχέσεων δέχονται σοβαρή πίεση και αμφισβήτηση από τις νεοφιλελεύθερες αντιλήψεις, που θέτουν ως πρώτο κριτήριο της ανάπτυξης όχι τον άνθρωπο και την ικανοποίηση των αναγκών του αλλά την αύξηση της ανταγωνιστικότητας και των επιχειρηματικών κερδών.
Ο σκοπός επομένως αυτού του βιβλίου είναι να παρουσιάσει αναλυτικά τις αλλαγές στις εργασιακές σχέσεις στη χώρα μας και τις επιπτώσεις τους στην ποιότητα ζωής, στην  κοινωνική και οικονομική κατάσταση, στην κοινωνική διαστρωμάτωση, στη διαμόρφωση κοινωνικής και πολιτικής συνείδησης των δυνάμεων της εργασίας και στην δομή, λειτουργία, μαζικότητα, αποτελεσματικότητα, τακτική και στρατηγική του συνδικαλιστικού κινήματος των εργαζομένων.
Για μεθοδολογικούς λόγους ταξινομήσαμε το περιεχόμενο του βιβλίου σε τέσσερα μέρη με τα επιμέρους κεφάλαιά τους. 
Στο πρώτο μέρος προσπαθούμε να προσδιορίσουμε την θέση των εργασιακών σχέσεων μέσα στο σύνολο των παραγωγικών σχέσεων στις διάφορες ιστορικές φάσεις και να προσδιορίσουμε τις αιτίες αυτών των αλλαγών τους σε αυτές τις φάσεις αλλά και στο παρόν και στο μέλλον.
Στο δεύτερο και στο τρίτο μέρος ερευνούμε τις επιπτώσεις των αλλαγών των εργασιακών σχέσεων ανά κάθε μία ξεχωριστά στην οικονομική, ιδεολογική, πολιτική, ηθική και ψυχολογική κατάσταση των εργαζομένων στον ιδιωτικό, στον δημόσιο τομέα της οικονομίας της χώρας μας καθώς και στις ιδιωτικοποιημένες και εξαγορασθείσες ή συγχωνευθείσες επιχειρήσεις, στην κοινωνική διαστρωμάτωσή τους, στον τρόπο και στην ποιότητα ζωής τους.
Στο τέταρτο μέρος ερευνούμε τις επιπτώσεις των αλλαγών στις εργασιακές σχέσεις στη διαμόρφωση της κοινωνικής και πολιτικής κατάστασης των δυνάμεων της εργασίας και στη δομή, λειτουργία, μαζικότητα, αποτελεσματικότητα, τακτική και στρατηγική του σ.κ. των εργαζομένων και γενικότερα του εργατικού κινήματος.
Το περιεχόμενο αυτού του βιβλίου στηρίχθηκε κατά ένα μεγάλο μέρος σε σχετική διδακτορική διατριβή του συγγραφέα, που πραγματοποιήθηκε στο Γενικό Τμήμα Δικαίου του Πάντειου Πανεπιστημίου. Για αυτή και για το βιβλίο αξιοποιήθηκε η σχετική ξενόγλωσση και ελληνική βιβλιογραφία νομικών, πολιτικών επιστημών και κοινωνιολογίας της εργασίας καθώς και οι έρευνες με ερωτηματολόγια, που έχουν γίνει για τις εργασιακές σχέσεις την τελευταία δεκαπενταετία από ειδικές εταιρείες και επιστημονικούς ερευνητικούς φορείς σε αξιόπιστα δείγματα εργαζομένων και επιχειρήσεων, που παραθέτουμε αναλυτικά στο τέλος του βιβλίου.
Επίσης αξιοποιήθηκε και η προσωπική εμπειρία και οι γνώσεις, που απόκτησε ο συγγραφέας κατά τη διάρκεια της τελευταίας 25ετίας είτε ως πτυχιούχος του Νομικού Τμήματος και εν συνεχεία του τμήματος της Νομικής Σχολής Αθήνας είτε ως Αντιπρόεδρος του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ/ΑΔΕΔΥ, που είναι ο ερευνητικός φορέας του ελληνικού συνδικαλιστικού κινήματος για τα ζητήματα των εργασιακών σχέσεων της απασχόλησης και των ζητημάτων οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής, είτε ως Γραμματέας για εννέα χρόνια κοινωνικής πολιτικής της ΓΣΕΕ) είτε ως μέλος της Πολιτικής Γραμματείας του ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ και υπεύθυνος εργατικής πολιτικής του μέχρι και σήμερα. Επιπλέον από τις πολλαπλές συμμετοχές του σε επιστημονικά συνέδρια στην Ελλάδα και στο εξωτερικό σχετικά με το αντικείμενο του βιβλίου.
Τέλος θα ήθελα να ευχαριστήσω τους πανεπιστημιακούς καθηγητές Γ. Φ. Κουκουλέ, Η. Νικολακοπούλου - Στεφάνου, Ά.Ρήγο, Σ. Ρομπόλη, Ι. Κουζή, Β. Δούβλη και Α. Πασσά για την επιστημονική συμβολή τους στην διδακτορική μου διατριβή και για τις πολύτιμες υποδείξεις και παρατηρήσεις τους, που μου έκαναν κατά τη διάρκεια της συγγραφής αυτού του βιβλίου.

Αθήνα Δεκέμβριος 2005                          Δημήτριος Ι. Στρατούλης